Put vina

Posle odlaska Turaka iz Banata, 1718. godine, Požarevačkim mirom između Turske i Austrougarske, započinje novo doba za ovaj kraj. Po preporuci slavnog princa Eugena Savojskog, u naše ravnice dolaze vinogradari iz Alzasa, Rajnske oblasti, Mozela i Lotaringije. Doneli su sa sobom znanje, tradiciju i strast prema vinu, a njihova priča i danas je urezana u vinogradarske padine Guduričkog vrha.

Prvi doseljenici i Tecov breg

Prva kolonizacija bila je delo grofa Klaudija Florimusa Mercija. Među prvim porodicama koje su stigle bio je Johan Tec iz Alzasa. On se nastanio podno Guduričkog vrha i taj deo brda i danas nosi ime – Tecov breg. Iako mnogobrojna, porodica Tec je u prvim godinama teško živela – mnogi su stradali od malarije zbog loše vode i bujica koje su ometale rad. Vremenom su se preselili na današnje mesto Gudurice, tada skromnog sela sa tek 17 kuća u kojima su živeli Srbi. Zanimljivo je da se Srbi, dolaskom novih doseljenika, nisu asimilovali, već su se preselili u Veliko Središte, zadržavši naziv starog sela u prezimenu Kutrički.

Trgovački pečat i vinogradarski procvat

Vinogradari koje je grof Merci doveo iz Rajnske oblasti doneli su nova znanja i tehnologije. Poseban momenat u razvoju Gudurice bio je 1832. godina, kada je selo dobilo trgovački pečat i time pravo na izvoz vina i svile. Bio je to početak ozbiljnog vinskog posla, a u narednim decenijama Gudurica je postala sinonim za vino u ovom delu Banata.

Porodice Tec i Ber – temelji vinske tradicije

Kako je rasla proizvodnja, tako su se izdvajale imućne i ugledne vinogradarske porodice. Među njima posebno mesto zauzimaju Tec i Ber.

• Tec je bio veliki posednik vinograda i prvi koji je izgradio podrum za čuvanje vina.
• Ber, s druge strane, posedovao je ogromne površine vinograda i šuma oko Guduričkog vrha. Njegovi podrumi – Upravna zgrada i Marićev podrum – i danas su simbol vinske istorije Gudurice.

U ovu priču ulazi i lekar-stomatolog Marić, zet porodice Ber. Njegova ordinacija nalazila se u Upravnoj zgradi, a sa vremenom je preuzeo i vinogradarske poslove. Po njemu je ime dobio i Marićev breg, dok je Marićev podrum služio za proizvodnju vina – prijem grožđa, fermentaciju i odležavanje. Upravna zgrada imala je drugačiju funkciju – bila je komercijalni centar, gde se vino prodavalo i gde su sklapani poslovi. Pumpama i vinovodima vino se dopremalo iz proizvodnog u komercijalni podrum – tehnološki napredno rešenje za to vreme.

Ritual prodaje vina

Kupovina vina u Gudurici u 19. veku bila je više od posla – bila je scenski doživljaj. Potencijalne kupce domaćini su dočekivali u raskošnim kancelarijama komercijalnog podruma, opremljenim stilskim nameštajem. Potom je fijakerom sledio obilazak imanja – vinograda i šuma. Nakon toga, u proizvodnom podrumu organizovane su degustacije „od bureta do bureta“. Poseban trenutak bio je ulazak u ogromno bure pretvoreno u vinsku sobu – svojevrsnu atrakciju gde su se probala najbolja vina.

Završetak poslovnih razgovora odvijao se ponovo u komercijalnom podrumu, gde je domaćin priređivao svečani ručak. Muzika, hrana i vino spajali su poslovno i kulturno u jedinstveno iskustvo koje je Guduricu svrstalo među najznačajnija vinogradarska mesta Banata.

Nasleđe koje traje

Istorija Gudurice nije samo priča o vinogradima i podrumima – to je priča o ljudima koji su sa sobom doneli znanje, tradiciju i viziju, oblikujući identitet jednog kraja. Od Johana Teca do porodice Ber, od prvih podruma do vinskih soba u burićima, Gudurica je svedočanstvo da vino nikada nije samo piće – ono je kultura, istorija i način života.

Author: Branislav Mihajlović